बैशाख एक गते मात्र फुल्ने फुल “सहलेश”

२०७९ बैशाख १ गते, बिहीबार

बिकाश भुसाल, काठमाडौ । प्राचीन सहलेश फूलबारीमा अवस्थित हारमको रुखमा रहेको यो फूुलसँग जोडिएको ऐतिहासिक पाटो झन् रोचक छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गअन्तर्गत सिरहाको पडरीया चोकदेखि दक्षिणतर्फ रहेको ऐतिहासिक फुलबारी जहाँ वर्षौदेखि एउटा विषय रहस्यकै रुपमा रहेको छ । फुलबारीभित्र रहेको हारमको रुखमा हरेक बैशाख १ का दिन एकाबिहानै सुनाखरी आकारको फुल फुल्छ र साँझपख एक वर्षसम्मका लागि ओइलाइहाल्छ । वषौँदेखि अनवरत देखिएको यो फूल अनुसन्धानकर्ताका लागि समेत रहस्यको विषय बनेको छ ।

ऐतिहासिक राजा जयबद्र्धन सलहेश र उनकी प्रेमिका मालिनीको प्रेम प्रतीकका रुपमा प्रत्येक नयाँ वर्षको पहिलो दिने एक जोडी माला देखिने गरेको किंवदन्ती भेटिन्छ । सलहेश र मालिनीबीच प्रगाढ प्रेम सम्बन्ध रहेको र पे्रम सफल नहुँदा मालिनीले सलहेशको प्रतीक्षा गर्दै हरेक वैशाख १ गते फूलको माला लिएर प्रकट हुने जनविश्वास रहँदै आएको छ । सो रुखको फूलबारीको मध्यभागमा रहेको राजा सलहेसको गहबर ९मन्दिर० संँगै टाँसिएको सो रुख पनि छैटौँ शताब्दिदेखि उहीँ स्वरुपमा रहेको वनस्पतीविद्को भनाइ छ ।

फूलबारीभित्र दुर्लभ जातिका जडीबुटी खोज्न भारतका विहार र पश्चिम बंगाल तथा नेपालका विभिन्न जिल्लाबाट हजारौँको संख्यामा मानिस आउँछन् । जसले साँचो भावले प्रेम गर्छ त्यसको मनोकांक्षा पुरा हुने विश्वासमा कैयौँ युवायुवतीहरु उक्त फूललाई साक्षी राखी प्रणयसूत्रमा बाँधिने गर्छन् ।


राजा सहलेस दुसाध जातिको भएकाले आज पनि जहाँ–जहाँ दुसाध जातिका मानिस बस्छन् त्यहाँ सलहेसको मन्दिर बनाई देवताका रुपमा पूजाआजा गर्ने परम्परा छ । राजा सलहेसको गाथालाई जीवन्तता दिन अहिले पनि गाउँगाउँमा गीत र महराईमार्फत सलहेस गाथा गाउने परम्परा जीवितै छ । राष्ट्रिय गौरवका रुपमा रहेको यस अनौठो फूलको राष्ट्रिय स्तरबाटै प्रचारप्रसार गर्नुपर्ने आवाज उठेपनि त्यो भनाइमै सीमित छ । नयाँ वर्षका दिन देखिने फुलको यो चमत्कारलाई सलहेश महोत्सवका रुपमा मनाउने भनिए पनि त्यसो हुन सकिरहेको छैन ।

171 Views

2021 Copyrights Reserved at buddhabatikaonlin.com

Designed & Developed By Web House Nepal